Cewnikowanie pęcherza moczowego

Cewnikowanie pęcherza moczowego to jeden z podstawowych zabiegów medycznych, na co dzień wykonywanych przez pielęgniarki zarówno w warunkach domowych jak i gabinetach zabiegowych.

Cewnikowane przeprowadza się w celach diagnostycznych (np. pobranie moczu na posiew) lub terapeutycznych (np. mechaniczne opróżnienie pęcherza w przypadku zatrzymania moczu. Zabieg polega na wprowadzeniu jednorazowego, elastycznego, jałowego wężyka (tzw. cewnik Foleya) przez cewkę moczową do pęcherza moczowego i zakotwiczeniu go poprzez wypełnienie sterylną cieczą balonika znajdującego się na końcu umieszczonym w pęcherzu. Koniec cewnika, który wystaje na zewnątrz może zostać podłączony do worka, umożliwiając np. godzinową zbiórkę moczu.

Na poniższej ilustracji przedstawiono ułożenie cewnika moczowego u kobiet (po lewej) oraz mężczyzn (po prawej).
cewnikowanie pęcherza moczowego w gdyni gdańsku

Jaki cewnik wybrać?

Na rynku produktów medycznych dostępnych jest wiele rodzajów cewników. Różnią się one nie tylko średnicą i pojemnością balonika, ale przede wszystkim materiałem, z jakiego są wykonane lub powłoką (np. lateks, silikon, teflon, domieszka srebra), która je pokrywa.

Od jakości cewnika zleży to jak długo może on pozostawać w układzie moczowym pacjenta. Podstawowy cewnik Foleya powinien być używany przez okres nie dłuższy niż siedem dni (zgodnie z zaleceniem producenta). Droższe cewniki mogą być rzadziej wymieniane (ulotka załączona do produktu informuje o żywotności urządzenia). Niezależnie od tego, z jakiego materiału wykonano cewnik- może się on zapchać- wówczas musi być niezwłocznie usunięty lub wymieniony na nowy.

Jaki rozmiar cewnika jest właściwy?

Cewniki Foleya najczęściej dostępne są w rozmiarach od 10 do 26, większa wartość oznacza większą średnice drenu. Wybór rozmiaru należy pozostawić specjaliście, najmniejsze cewniki przeznaczone są dla dzieci. Częste zmiany cewnika mogą spowodować, że trzeba będzie stosować większe rozmiary drenu.

Czy cewnikowanie pęcherza moczowego boli?

Cewnikowanie pęcherza moczowego może być nieprzyjemne, dlatego zawsze podczas zabiegu stosuje się żel nawilżający, który zwiększa poślizg, ułatwia wsunięcie rurki, ogranicza dyskomfort pacjenta i skraca czas procedury. W niektórych przypadkach pomaga również znieczulenie miejscowe, do którego najczęściej stosuje się lignokainę.

Cewnikowanie mężczyzn jest trudniejsze ze względu na większą długość cewki moczowej, która dodatkowo przebiega obok gruczołu krokowego, mogącego stanowić zawadę dla cewnika.

Podczas zakładania lub usuwania cewnika, należy zachować zasady aseptyki. Zakażenia układu moczowego są szczególnie niebezpieczne dla osób starszych.